Trước những diễn biến phức tạp, bất thường của thời tiết nắng nóng kéo dài, độ ẩm thấp, vật liệu khô nỏ, cộng với nhu cầu sử dụng điện gia tăng dẫn đến nguy cơ xảy ra cháy, nổ tại cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt tại hộ gia đình. Để bảo đảm an toàn PCCC, Cục Cảnh sát PCCC và CNCH khuyến cáo người dân các biện pháp an toàn PCCC như sau:

Đối với nơi ở tại các hộ gia đình

1. Thường xuyên kiểm tra các thiết bị điện, tránh để các sự cố chập cháy do hư hỏng và tuổi thọ của các thiết bị; kiểm tra, lắp đặt các thiết bị bảo vệ như: cầu chì, công tắc, cầu dao, attomat, rơle tự đóng ngắt điện, chống quá tải, chập cháy cho đường dây dây điện trong nhà và chống quá nhiệt cho từng thiết bị điện, đặc biệt là các thiết bị có công suất lớn (Dùng attomat bảo vệ có thông số phù hợp riêng cho từng phòng, cho từng thiết bị có công suất lớn như bình nóng lạnh, điều hòa…).

2. Không sử dụng cùng lúc nhiều thiết bị tiêu thụ điện vượt quá khả năng chịu tải của dây dẫn. Phân bổ các thiết bị tiêu thụ điện trên đường dây dẫn điện để đảm bảo công suất truyền tải của dây dẫn tránh hiện tượng quá tải gây cháy; khi lắp đặt thêm thiết bị điện có công suất lớn phải lựa chọn dây dẫn cho phù hợp. Không sử dụng đồng thời nhiều thiết bị tiêu thụ điện trong cùng một ổ cắm.

3. Không tự ý câu, móc, đấu nối dây điện tùy tiện, tránh đi dây điện luồn qua mái lá, mái tôn, qua tấm lót sàn hoặc treo trên tường, vách làm bằng vật liệu dễ cháy. Khi sử dụng bàn là, bếp điện, bếp từ phải có người trông coi.

4. Không dự trữ xăng dầu, khí đốt, khí dễ cháy nổ và các chất lỏng dễ cháy ở trong nhà ở, trường hợp cần phải để dự trữ thì chỉ dự trữ số lượng ít nhất và để ở khu vực riêng biệt tránh nhầm lẫn và đổ vỡ.

5. Ô tô, xe máy và các phương tiện dụng cụ có xăng dầu, chất lỏng, đồ dùng, hàng hóa dễ cháy để trong nhà ở phải cách xa bếp đun nấu, nguồn sinh nhiệt. Thiết bị chứa, dẫn xăng, dầu… phải kín. Không nên để ô tô trong nhà ở phòng ngừa xe tự cháy hoặc khí khói độc khi nổ máy.

6. Hạn chế sử dụng gỗ, tấm nhựa, mút xốp… để ốp tường, trần, vách ngăn nhằm hạn chế cháy lan.

7. Bố trí nơi thờ cúng hợp lý, tường phía đặt bàn thờ, trần phía trên ban thờ phải bằng vật liệu không cháy. Đèn, bát hương, nến phải đặt chắc chắn trên các vật không cháy, cách xa vật dễ cháy, hạn chế tối đa vàng mã, hương, nến để trên bàn thờ. Chỉ đốt đèn, nến, thắp hương khi có người lớn ở nhà trông coi. Khi đốt vàng mã phải trông coi, có che chắn tránh cháy lan hoặc bị gió cuốn tàn lửa gây cháy lan.

8. Nơi đun nấu phải có vách ngăn bằng vật liệu không cháy. Nếu dùng bếp gas phải có biện pháp chống chuột cắn thủng ống dẫn gas, khi đun nấu xong phải tắt bếp và đóng van xả gas. Nếu đun nấu bằng bếp dầu phải đủ bấc và thường xuyên được lau chùi sạch sẽ. Trước khi rót thêm dầu vào bếp phải tắt lửa, tuyệt đối không dùng xăng hoặc xăng pha dầu, nhớt để đun bếp dầu. Khi đun phải có người trông coi.

9. Trước khi rời khỏi nhà và trước khi đi ngủ phải kiểm tra nơi đun nấu, nơi thờ cúng, tắt các thiết bị điện không cần thiết.

10. Không lắp lồng sắt, lưới sắt ở lan can nhà có tầng. Trường hợp đã lắp thì phải có cửa thoát hiểm, chìa khóa phải để ở vị trí dễ thấy, dễ lấy, thống nhất các thành viên trong gia đình biết. Chuẩn bị sẵn thang, thang dây để thoát nạn khi cháy xảy ra.

11. Nhà có trẻ nhỏ, người già, người tàn tật thì phải có nhiều biện pháp thoát nạn, cứu người phù hợp và không được khóa cửa phòng của những người nêu trên.

12. Chuẩn bị sẵn dụng cụ phá dỡ để tạo lối thoát nạn. Không bố trí đồ vật cản trở đường, lối, cửa thoát nạn.

13. Mỗi gia đình nên có dự kiến các tình huống thoát nạn để thoát nạn an toàn khi có cháy. Trang bị dụng cụ trữ nước, xô, thùng để phục vụ chữa cháy, trang bị bình chữa cháy, các thiết bị cảnh báo cháy sớm, phổ biến cho mọi người trong gia đình biết sử dụng thành thạo các dụng cụ chữa cháy đã được trang bị.

14. Khi xảy ra cháy tìm mọi cách báo cháy nhanh nhất cho mọi người xung quanh biết, gọi điện thoại cho cảnh sát PCCC 114 hoặc đội dân phòng, chính quyền, công an xã, phường gần nhất, đồng thời sử dụng phương tiện để chữa cháy và thoát nạn theo tình huống đã dự kiến.

Đối với nơi làm việc, nơi sản xuất ,  kinh doanh

  1. Niêm yết nội quy PCCC, biển cấm lửa, cấm hút thuốc, tiêu lệnh chữa cháy tại những nơi có nguy hiểm cháy, nổ; niêm yết sơ đồ, biển chỉ dẫn thoát nạn.

2. Không lập bàn thờ, thắp hương, nến thờ cúng tại các phòng làm việc, nơi sản xuất kinh doanh.  Không tàng trữ các chất nguy hiểm cháy như  xăng dầu, gas. Không sử dụng vật liệu dễ cháy để trang trí nội thất, ốp trần, tường, vách ngăn...

3. Thường xuyên tự kiểm tra an toàn PCCC, khắc phục những thiếu sót về PCCC. Lắp đặt hệ thống điện theo đúng quy định an toàn PCCC, lắp đặt antomat từ nguồn cấp điện chính cho từng tầng, từng phòng làm việc và từng thiết bị có công suất lớn. Kiểm tra, ngắt điện đối với hệ thống điện, thiết bị điện không cần thiết trong giờ nghỉ hoặc khi hết giờ làm việc.

4. Quy định nơi hút thuốc, có thùng đựng mẩu thuốc lá không cháy .

5. Trang bị đủ phương tiện chữa cháy tại chỗ phù hợp với yêu cầu chữa cháy của từng khu vực, thiết bị cứu người; hướng dẫn cán bộ công nhân viên, 

người lao động sử dụng thành thạo các phương tiện, thiết bị đó. Xây dựng và tổ chức thực tập phương án chữa cháy.

 6. Không tàng trữ các chất nguy hiểm cháy như xăng, dầu, gas tại nơi làm việc và trong khu vực kinh doanh. Những nơi quá trình sản xuất, kinh doanh liên quan đến các chất dễ cháy phải tuân thủ các quy định về sử dụng, bảo quản các chất dễ cháy.

  7. Các hàng hóa, vật liệu dễ cháy phải được bố trí cách xa đường dây dẫn điện, chấn lưu đèn neon, bảng điện, ổ cắm, cầu dao, ATOMAT ít nhất là 0,5 mét. Không để hàng hoá, vật liệu dễ cháy dưới hoặc đè lên ổ cắm, bảng điện, cầu dao ATOMAT.

Đối với công tác Phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR)

-  Tuyệt đối không sử dụng lửa trong rừng: Không đốt thực bì, không đốt nương rẫy, không sử dụng lửa để lấy mật ong hoặc hút thuốc trong rừng và khu vực ven rừng vào những ngày nắng nóng cao điểm.  Nghiêm cấm tuyệt đối việc xử lý thực bì trong những ngày nắng nóng cao điểm, thông tin dự báo, cảnh báo cháy rừng từ  Cấp IV (Cấp nguy hiểm)  trở lên. Chỉ được phép xử lý thực bì khi thông tin dự báo cháy rừng từ  cấp III (Cấp cao)  trở xuống, đồng thời phải báo cáo với chính quyền  xã,  thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn phòng cháy, chữa cháy rừng trước khi xử lý; chỉ được tiến hành đốt lúc gió nhẹ trong ngày vào trước 9 giờ buổi sáng và sau 16 giờ buổi chiều .

-  Trách nhiệm của chủ rừng: Thường xuyên kiểm tra, phát quang đường băng cản lửa, chuẩn bị sẵn sàng nhân lực và phương tiện theo phương châm "4 tại chỗ" (Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ).

-  Cảnh báo kịp thời: Thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo cấp dự báo cháy rừng từ  các nguồn thông tin chính thống  và hệ thống cảnh báo sớm của Chi cục Kiểm lâm.

- Khi phát hiện cháy rừng hoặc có dấu hiệu cháy, phải nhanh chóng báo cho chính quyền địa phương, lực lượng kiểm lâm, công an hoặc xóm trưởng để kịp thời xử lý.

- Tích cực tham gia các tổ, đội xung kích phòng cháy, chữa cháy rừng khi có hiệu lệnh.

Tùy theo mức độ nghiêm trọng và thiệt hại thực tế,  tổ chức, cá nhân  để xảy ra cháy nổ có thể bị xử lý theo hai hình thức chính là   xử phạt hành chính   hoặc   truy cứu trách nhiệm hình sự .

1. Xử phạt hành chính

Theo quy định tại  Nghị định 144/2021/NĐ-CP  và  Nghị định 106/2025/NĐ-CP  (có hiệu lực từ 01/07/2025), mức phạt tiền đối với hành vi vi phạm an toàn PCCC để xảy ra cháy, nổ như sau:

Thiệt hại dưới 20 triệu đồng : Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ  100.000đ đến 300.000đ .

Thiệt hại từ 20 triệu đến dưới 50 triệu đồng : Phạt tiền từ  1.000.000đ đến 3.000.000đ .

Thiệt hại trên 50 triệu đồng (do vô ý) : Phạt tiền từ  30.000.000đ đến 50.000.000đ .

Thiếu trách nhiệm để xảy ra cháy, nổ : Phạt tiền từ  15.000.000đ đến 25.000.000đ .

Vi phạm khác liên quan :

Sử dụng trái phép chất nguy hiểm về cháy, nổ: Phạt lên đến  50.000.000đ .

Không trang bị phương tiện chữa cháy thông dụng: Phạt từ  1.000.000đ đến 2.000.000đ . 

Lưu ý : Đối với tổ chức, mức phạt tiền sẽ  gấp 02 lần  mức phạt đối với cá nhân cho cùng một hành vi vi phạm. 

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản, người vi phạm có thể bị truy cứu theo  Điều 313 Bộ luật Hình sự 2015  (sửa đổi 2017): 

Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù 02 - 05 năm : Nếu làm chết 01 người, gây thương tích cho người khác với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên, hoặc gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đến dưới 500 triệu đồng.

Phạt tù 05 - 08 năm : Nếu làm chết 02 người hoặc gây thiệt hại tài sản từ 500 triệu đến dưới 1,5 tỷ đồng.

Phạt tù 07 - 12 năm : Nếu làm chết 03 người trở lên hoặc gây thiệt hại tài sản từ 1,5 tỷ đồng trở lên.

Phạt tù cao nhất 01 năm : Áp dụng trong trường hợp có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu không được ngăn chặn kịp thời. 

3. Biện pháp khắc phục hậu quả

Ngoài phạt tiền, cá nhân/tổ chức vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp bổ sung: 

Tịch thu tang vật , phương tiện vi phạm hành chính.

Buộc khôi phục  tình trạng ban đầu của công trình.

Buộc chi trả  toàn bộ chi phí  do vụ cháy gây ra.

UBND xã Hoa Lộc kêu gọi mỗi người dân hãy nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy; tích cực kiểm tra, đảm bảo an toàn trong gia đình, cơ quan, đơn vị. Mỗi người dân chính là một “chiến sỹ phòng cháy, chữa cháy” trong cuộc sống hằng ngày để bảo vệ chính mình, gia đình và toàn xã hội.

Không để sơ suất nhỏ gây hậu quả lớn. PCCC là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi công dân. /.

Mai Liên – Trung tâm cung ứng DVC