(Baothanhhoa.vn) - Giữa cái nắng gay gắt của mùa hè miền biển, những diêm dân ở xã Hoa Lộc vẫn ngày ngày oằn mình trên cánh đồng muối bỏng rát để mưu sinh.
Giữa trời nắng nóng khắc nghiệt, khi nhiệt độ ngoài trời 38-39 độ C, diêm dân ở xã Hoa Lộc, tỉnh Thanh Hoá vẫn phơi mình dưới nắng làm việc.
Ông Lê Văn Lộc, một diêm dân ở xã Hoa Lộc cho biết: “Nghề muối cực lắm, phải dậy từ sáng sớm, nắng to mới có muối nên càng nắng lại càng phải ra đồng làm”.
Càng nắng, muối kết tinh càng nhanh, sản lượng mới đảm bảo.
Vì quy luật nghiệt ngã ấy của nghề làm muối mà những ngày nắng gay gắt, người dân phải đội nón lá, mặc áo dài tay, bịt kín người để bám đồng, “gặt muối”.
Ông Lê Văn Thuần, 72 tuổi, xã Hoa Lộc chia sẻ: “Những ai mới vào nghề thường bị sốc nắng, choáng váng, nhưng dân làng thì quen rồi. Có hôm nắng quá, người gầy lả đi, chỉ còn sức “bò” về đến nhà”.
Trải qua khoảng 300 năm hình thành và phát triển, nghề làm muối ở xã Hoa Lộc vẫn được nhiều diêm dân gìn giữ như một phần ký ức và sinh kế của vùng ven biển. Hiện nay, HTX Muối Tam Hòa, xã Hoa Lộc có 2 cánh đồng muối với tổng diện tích khoảng 26ha, duy trì khoảng 80 hộ dân còn bám nghề.
Mỗi năm, bà con chỉ có thể sản xuất trong khoảng 6 - 7 tháng, còn những ngày mưa phải nghỉ hoàn toàn.
Vất vả, thu nhập lại bấp bênh nên hiện nay không còn người trẻ theo nghề, những cánh đồng muối chỉ còn người già bám trụ.
Để làm ra được hạt muối người làm phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ, đòi hỏi sức lực và sự kiên trì. Việc đầu tiên là làm đất nền, sau đó xúc đất vào dạt, tưới nước mặn từ bể vào sân phơi. Tiếp đến, phải ngâm cát vào nước biển (nước mặn độ 1), sau đem cát đó phơi trên sân đất nện.
Dùng nước biển lọc qua cát đó sẽ được nước mặn hơn gọi là nước mặn độ 2. Lại tiếp tục phơi cát và dùng nước mặn độ 2 lọc qua cát đã phơi được nước mặn độ 3. Sau khi đổ đất, diêm dân sẽ múc nước từ kênh rải vào đất nền, mục đích làm cho đất nền đỡ khô, tăng độ thấm lọc cho nước muối.
Sau khi phơi đất khô, xúc đất vào lọc lấy nước mặn, sau đó tưới nước mặn từ bể vào sân phơi. Diêm dân căn cứ vào độ nắng, hướng gió để điều chỉnh lượng nước đưa vào sân muối sao cho phù hợp. Những ngày nắng gắt, lượng nước phải được tăng lên, nếu đổ ít nước, muối sẽ kết tinh sớm, hạt muối không đạt chất lượng và hiệu quả sản xuất giảm đi.
Khoảng thời gian từ 15-17h là khi nước biển bốc hơi để lại những hạt muối tinh khiết trên nền bê tông.
Lúc này, người dân thu hoạch muối rồi chở về nhà kho chứa muối, chờ ngày bán.
Nghề muối hiện đối mặt với nhiều khó khăn, đặc biệt là bài toán thu nhập. Giá muối nhiều năm nay dao động ở mức thấp, chỉ khoảng 2.100 - 2.300 đồng/kg.
Theo ông Lê Văn Kiên, Giám đốc HTX Muối Tam Hoà: "Với một hộ sản xuất khoảng 5 chạc muối, mỗi ngày thu được hơn 1 tạ sản phẩm, tương đương hơn 200.000 đồng cho hai lao động. So với công sức bỏ ra dưới cái nắng gay gắt của đồng muối, mức thu nhập này được đánh giá là khá thấp".
Để nghề muối Hoa Lộc không trở thành ký ức, rất cần những chính sách hỗ trợ thiết thực, những hướng đi mới phù hợp. Bởi khi hạt muối còn đọng vị mặn trên tay người làm, thì niềm tin vào một ngày mai sáng hơn nơi đồng muối vẫn còn lấp lánh dưới nắng./.